مجله تفریحی استان اردبیل

اردبیل

امام حسین (ع) : بخشنده ترین مردم کسی است که در هنگام قدرت می بخشد.
دوشنبه ۵ فروردین ۱۳۹۸

بازار سنتی قیصریه اردبیل

بازار سنتی قیصریه اردبیل

 

با توجه به قرار گرفتن اردبیل در مسیر جاده ابریشم، این شهر سالها از موقعیت بازارهای وسیع و پر رونق قاره‌ای برخوردار بوده‌است. نزدیکی اردبیل به گیلان به عنوان قطب پرورش ابریشم و نیز قرار گرفتن اردبیل در معبر دو شهر استامبول و ازمیر، در گذشته باعث می‌شد بازرگانان فراوانی جذب این شهر شوند

بازار سنتی قیصریه اردبیل

شهر باستانی و تاریخی اردبیل از دیر باز به علت داشتن تاریخ مطول و موقعیت خاص سیاسی و اجتماعی خود، دارای سوابق فروانی در فعالیتهای اقتصادی بوده و بازار به عنوان مرکز جریانات داد و ستد همواره در شکوفایی اقتصادی شهر سهم به سزایی داشته‌است.

جهانگردانی همچون بودلف که در قرن چهارم سفرنامه خود را تدوین کرده، اردبیل را شهری پر نعمت خوانده‌اند که علاوه بر مواهب طبیعی از معادن قابل توجهی نیز برخوردار بوده‌است. یاقوت حموی نیز که در قرن هفتم به اردبیل آمده از صنایع اردبیل و کیفیت بالای آنها حکایت کرده‌است. برخی متاخرین همچون اصطخری در کتاب «مسالک و الممالک» و مقدسی در کتاب «احسن التقاسیم» اردبیل را بزرگترین شهر آذربایجان خوانده‌اند. در دوران صفویه، شهر اردبیل به خاطر وجود مقبره شیخ صفی الدین از اعتبار و حیثیت خاصی برخوردار بوده و چون این شهر خواستگاه شاهان صفوی بود، دوران صفوی دوران شکوه و رونق این شهر بود. در آن دوران جهانگردان مشهور بسیاری از این شهر بازدید کرده‌اند

که از جمله آنها می‌توان به تاورینه، پی یترودولاواله، آدام اوله آروایس و مسیو ژوبر فرانسوی اشاره کرد

به گفته جامعی (۱۳۷۹)، بنای امروزی بازار اردبیل در برخی از قسمت‌ها متعلق به دوره صفوی است که بعضی از سراها و تیمچه‌ها و راسته‌ها در ادوار بعد از آن مرمت و احیا شده‌است. آنگونه که در منابع معتبری همچون صریح الملک آمده در قرن دهم هجری در زمان حکومت شاه طهماسب اول، بازارهای اردبیل از رونق بسیار زیادی برخوردار بوده‌است. دکاکین فراوانی که تعدادشان از صدها باب بیشتر است در بازارهای اردبیل از طریق نیابت تولیت آستانه شیخ خریداری شده و وقف بقعه شیخ صفی الدین گردیده‌است. در کتاب صریح الملک از بازار بقالان، بازار کرباس فروشان، بازار قصابان، بازار منادی و بازارهای میخچه گران، خفافان، خراطان، سراجان، حدادان، بازار والی الالواح و بازار قیصریه و از دهها سرا و تیمچه نام برده شده‌است. چنین به نظر می‌رسد که در زمان صفویه وسعت و رونق بازار اردبیل فوق العاده چشمگیر بوده و نسبت به امروز از اعتبار بسیار بیشتری برخوردار بوده‌است.

بازار فعلی اردبیل که نظیر آن در برخی از شهرهای تاریخی ایران دیده می‌شود، در سال ۱۳۶۴ به علت احراز شرایط تاریخی در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. در سالهای قبل از ثبت بازار، صاحبان مغازه‌ها و شاغلان این بازار ضربه‌های زیادی به آن وارد کردند و تا حد زیادی شکل سنتی آنرا تغییر دادند، با این وجود آنچه که هم اکنون نیز باقی مانده، ارزش این اثر تاریخی را به خوبی نشان می‌دهد. رونق تجاری بازارهای اردبیل و حفظ بافت و پیکر سنتی آن در دوره قاجار نسبت به زمان حال بیشتر بوده‌است. مراوده تجاری بین ایران و روسیه تزاری و رفت و آمدها و ارتباط مستقیمی که بین مردم آذربایجان ایران وقفقازوجود داشته باعث شده بود که شهر اردبیل از موقعیت خاص تجاری بهره مند باشد و به همین سبب دهها تیمچه سرای و کاروانسرا در اردبیل فعالیت داشته که پس از وقوع انقلاب بلشویکی در سال ۱۹۱۷ در روسیه و حاکمیت دولت بر امر تجارت و اقتصاد و قطع روابط مردم با یکدیگر، موجبات رکود تجارت و فعالیتهای اقتصادی را در اردبیل بوجود آورد و کاروانسراهای فراوانی که رونق خود را از دست داده بودند رو به ویرانی نهادند

در شرایط موجود راسته‌های مجموعه بازار اردبیل عبارتست از راسته اصلی بازار، راسته پیر عبدالملک، راسته قیصریه، کفاشان، علافان، زرگران، سراجان، پنبه فروشان، مسگران، چاقوسازان و آهنگران و سراهای آنها عبارتست از سرای خشکبار، سرای گلشن، سرای وکیل، سرای زنجیرلو، سرای حاج احمد، سرای حاج شکر، سرای مجیدیه، سرای امام جمعه و سرای دوکچی. از لحاظ سبک معماری تاق تمام جناقی و گنبدها چهارتاقی و اغلب ساده‌است. طول تاقنمای مغازه‌ها به طور متوسط ۳ متر و قطر پایه تاقها ۸۰ سانتی متر است


قلعه قشلاق زاخور

قلعه قشلاق زاخور

قلعه قشلاق زاخور مشگین شهر قلعه ای قدیمی و بسیار دیدنی است.

قلعه قشلاق زاخور

این قلعه در قسمت شمالی شهرستان مشگین شهر در بخش مشگین باختری در ارتفاعات کوهستانی بسیار دل انگیز واقع در قشلاق زاخور و کنار رودخانه قره سو قرار گرفته است و برای رسیدن به آن باید از روستاهای پریخان، قورت تپه، قره باغلار و صاحب دیوان عبور کرد تا به آخرین روستای این منطقه یعنی روستای دوست بیگلو رسید. قلعه در قشلاق همین روستا در کنار رودخانه قره سو قرار دارد. قلعه قشلاق زاخور در بین مردم قلعه “قره لر” نیز خوانده می شود؛ زیرا در کنار آن قشلاق “قره لر” نیز واقع شده است. این قلعه در خاور روستای دوست بیگلو است و فاصله اش تا مشگین شهر حدود ۵۰ کیلومتر است. راه کوهستانی قلعه از روستای دوست بیگلو از میان دره ای بسیار زیبا و پوشیده از بوته ها و درختچه های نیمه جنگلی و تنگ ارس یا سرو کوهی که در محل “پوروق” می گویند و قره تیکان یا خارسیاه و بوته های استپی و علوفه مرتعی و تمشک و نسترن می گذرد. قلعه زاخور بر روی صخره های کوهستانی با پایه های مستحکم ساخته شده و ارتفاع قلعه که از روستای دوست بیگلو بسیار جالب و تماشایی به نظر می رسد، حدود ۲۰۰ متر است. بنا به تحقیقات آنوبانینی آثاری از قلعه بر روی صخره های بلند منطقه هنوز هم باقی مانده است. روی یکی از سه برج، سنگ های لاشه ای که با تیشه به اشکال مکعب درآمده برج هایی احداث کرده اند که این سنگ ها در ده ردیف از سنگ های محلی و تیشه ای در بنا به کار رفته اند. ملاط برج ها و باروها از ساروج و مخلوطی از آهک و خاک رس زرد رنگ است. قلعه از طرف خاور و باختر و جنوب مشرف به پرتگاهی مخوف است و تنها از یک راه کوهستانی به فراز قلعه راه وجود دارد. سلطان ساوالان در سمت جنوبی این قلعه کاملا نمایان است. در محوطه قلعه آثار زمین ساختی به صورت دایک و سنگ های خروجی از نوع بازالت و نوعی گرانیت و کنگلومرا و گدازه های فرسایش یافته آتشفشانی به چشم می خورد و قلعه بر روی یکی از گدازه های مخروطی مانند بنا شده است. در بخش جنوبی قلعه که مشرف به پرتگاه است یک غار طولانی به ارتفاع حدود ۴ متر وجود دارد و احتمال می رود روزگاری مورد استفاده قرار می گرفته است. داخل غار بسیار تاریک وخوفناک است. در سمت خاوری قلعه تعدادی از برج های فروریخته به تعداد ۵ برج به چشم می خورد که سنگ های دیواره آن هنوز در محل باقی مانده است. به نظر آنوبانینی از این برج ها به عنوان قرار گاه نگهبانی استفاده می شده است. از قراین و شواهد موجود چنین بر می آید که قلعه زاخور قشلاق از آثار دوره اشکانیان بوده است و آثار نظیر این قلعه درخود شهرستان مشگین شهر، مغان و هوراند در سطح گسترده ای وجود دارد که آغجا قلعه، برزند، ارشق و اولتان از این جمله هستند. شکی نیست که مشگین شهر در ادوار قبل از اسلام از نقاط معروف و منطقه تاریخی و نظامی آن روزگار بوده و آثار به دست آمده از حفاری ها که در موزه های تبریز و مراغه نگهداری می شود، دلالت بر صدق این ادعاست. بنابراین قلعه راخور یا قره لر نیز یکی از استحکامات نظامی دروه اشکانی در منطقه بوده و بعدها نیز از این قلعه در حفاظت منطقه دربرابر تجاوز دشمنان بهره می جستند. به خصوص این که، این قلعه در منطقه ای قرار گرفته که از فراز آن می شود بر همه جهات، حتی نقاط بسیار دور مسلط شد.


قلعه اولتان

قلعه اولتان

قلعه اولتان

قلعه اولتان نام دژی کهن است در شمال استان اردبیل ایران نزدیک به شهر پارس‌آباد قلعه اولتان در کنار رود ارس واقع شده است و در همسایگی روستای کهن اولتان قرار گرفته است. این دژ در مساحت ۳۲۰ هزار متر مربع بنا شده است.

قلعه اولتان

این قلعه با ترکیب بجا مانده از آن یک دژ نظامی را تداعی می‌‌ کند. این دژ نخست بدست اشکانیان پدید آمد و تا سده ۱۲ هجری مورد استفاده قرار گرفته است. با توجه به حدس و گمان های کاملاً علمی هنوز قسمت اعظم ساختمان ‌های قلعه در زیر خاک مدفون است. معماری منسجم دوره اشکانی تا اسلامی در قلعه اولتان قالاسی کشف شد. باستان شناسان در کاوش قلعه اولتان قالاسی با مجموعه منسجم معماری متعلق به دوره های مختلف اشکانی تا اسلامی مواجه شدند که بیشتر آثار یافت شده به دوره قرن سوم و چهارم هجری و ادامه معماری دوره ساسانی تعلق داشت. آثار متعددی از قبیل تنور، اطاق های متعدد، بخاری و چهار طبقه طاقچه نیز در فضاهای معماری قلعه کشف شده است که با استفاده از اندود گچ تزئین شده بودند.

قلعه اولتان

تازه ترین کاوش های باستان شناسی در محوطه قلعه تاریخی اولتان قالاسی، در اردبیل، منجر به کشف آثار متعدد معماری از دوره اشکانی تا دوران اسلامی و قاجار شد. در کاوش قلعه اولتان قالاسی با مجموعه منسجم معماری متعلق به دوره های مختلف اشکانی تا اسلامی مواجه شدیم که بیشتر آثار یافت شده به دوره قرن سوم و چهارم هجری و در امتداد معماری دوره ساسانی تعلق داشت». «در داخل حصار قلعه به گورستانی برخورد کردیم که به دوره اسلامی تعلق دارد اما کاوش ها در این گورستان نشان داد که تدفین های انجام گرفته روی فضاهای معماری دوره تاریخی بوده است که احتمالا در همان زمان تدفین از این فضاهای معماری خبر نداشتند.» در حصار جنوبی قلعه کاوش های باستان شناسی منجر به کشف مجموعه منسجم و منظمی از معماری، احتمالا متعلق به خانه ای اشرافی کشف شد که در آن حمام، دستشویی نیز یافت شد. «در حین کاوش یک توالت فرنگی پیدا کردیم که درست شبیه توالت فرنگی های امروزی است و احتمالا به دوران تاریخی تعلق دارد. در این توالت با استفاده از تن پوشه های سفالی مسیر ورود و خروج آب را تعبیه کرده بودند.» آثار متعددی از قبیل تنور، اطاق های متعدد، بخاری و چهار طبقه طاقچه نیز در فضاهای معماری قلعه کشف شده است که با استفاده از اندود گچ تزئین شده بودند. «در کنار یکی از تدفین ها پایه ستونی متعلق به دوره تاریخی کشف شد که احتمالا نشان می دهد در گذشته بنای مهمی در این بخش از قلعه وجود داشته است.» هم چنین اطلاعات لایه نگاری در حصار قلعه نشان می دهد که این حصار در دوران تاریخی ساخته شده و سپس در دوره اسلامی تغییراتی در آن به وجود آمده است. این قلعه در دوره اشکانی ساخته شد اما شکوفایی آن در دوران ساسانی و اوایل اسلامی بوده است. «اولتان قالاسی با ۵۰ هکتار وسعت یک شهر قلعه است. به این ترتیب فضاهای مسکونی داخل قلعه و فضاهای صنعتی از قبیل کارگاه های فلزگری، شیشه گری و سفال در بیرون از قلعه بوده است.» به گفته وی دور تا دور شهر خندقی ۱۵ متری ساخته شده است که قلعه را از گزند دشمنان در امان می دارد. هم چنین این خندق را به وسیله دو کنال آبی که از رود ارس کشیده شده بود؛ پر نگه می داشتند. هیات باستان شناسی در این فصل کاوش موفق به کشف ۴۰۰ متر مربع فضای معماری شدند که قرار است با ایجاد سوله و مرمت آثار کشف شده، این قلعه تاریخی به سایت موزه تبدیل شود. قلعه در کنار رود ارس با حصاری به بلندی ۵/۵ متر ساخته شده است. عرض این حصار ۳/۵ متر است. بخش های مختلف قلعه هنوز سالم مانده و در صورت مرمت می تواند به یک مکان گردشگری منحصربه فرد تبدیل شود.»

بقایای به جا مانده از بنای قلعه، بیش از هر چیز یک دژ نظامی را تداعی می‌کند، دژی که ابتدا به دستور پادشاهان اشکانی ساخته شد اما هیچ گاه استفاده از آن به این دوره تاریخی محدود نشد و تا سده ۱۲ هجری همچنان مورد استفاده حکومت ها قرار داشت. آنقدر که در کاوش های باستان شناختی سفال های متنوعی از دوره اسلامی در قلعه کشف شد. البته باستان شناسان معتقدند هنوز بخش هایی از این قلعه زیر خاک قرار دارد که بیرون آمدن آنها و کشف بقایای آن می تواند زوایای دیگری را از تاریخ دوران استفاده قلعه روشن کند.

در گذشته دور تا دور قلعه خندقی ۱۵ متری ساخته شده بود که قلعه را از گزند دشمنان در امان می‌داشت. نظامیان این خندق را به وسیله دو کنال آبی که از رود آراز (ارس) کشیده شده بودند پر نگه می داشتند تا احتمال حمله به حداقل برسد.

باستانشناسان در کاوش قلعه اولتان قالاسی با مجموعه منسجم معماری متعلق به دوره های مختلف اشکانی تا اسلامی مواجه شدند که بیشتر آثار یافت شده به دوره قرن سوم و چهارم هجری و ادامه معماری دوره ساسانی تعلق داشت. تنور، اطاق های متعدد، بخاری و چهار طبقه طاقچه جزئیاتی بودند که پیشرفته بودن معماری این بنا را نشان می دادند. به خصوص که بیشتر فضاها هم با استفاده از گچ تزئین شده بودند.

اولتان قالاسی که به دلیل وسعت زیادش یک شهر _ قلعه به حساب می آید، فضاهای مسکونی و صنعتی زیادی را در داخل محوطه و خارج از آن دارد و اگر از یک راهنما درباره قسمت های مختلف قلعه بپرسید احتمالا اتاقک هایی را در بیرون از دژ به عنوان کارگاه‌های فلزگری، شیشه‌گری و سفال نشان تان خواهد داد.

در داخل حصار قلعه گورستانی دیده می شود که به دوره اسلامی تعلق دارد اما کاوش‌ها در این گورستان نشان داد که تدفین‌های انجام گرفته روی فضاهای معماری دوره تاریخی بوده است که احتمالا در همان زمان تدفین از این فضاهای معماری خبر نداشتند. درکنار یکی از تدفین‌ها پایه ستونی متعلق به دوره تاریخی کشف شد که احتمالا نشان می‌دهد در گذشته بنای مهمی در این بخش از قلعه وجود داشته است.

علاوه بر این، در حصار جنوبی قلعه هم کاوش‌های باستان‌شناسی منجر به کشف شواهدی شد که فرضیه تکمیل دژ در سال های بعد از ظهور اسلام را تایید می کند. باستان شناسان در این بررسی ها به مجموعه ای برخوردند که احتمالا متعلق به خانه‌ای اشرافی بوده است. خانه ای با حمام و دستشویی و حتی توالت فرنگی! در همان زمان باستان شناسان اعلام کردند که این توالت فرنگی شبیه توالت فرنگی‌های امروزی است و احتمالا به دوران تاریخی تعلق دارد. در این توالت با استفاده از تن‌پوشه‌های سفالی مسیر ورود و خروج آب تعبیه شده بود.


سنگ‌نبشته ساسانی سنگ‌نبشته‌ای تاریخی

  • آپدیت
  • دسته بندی : اردبیل نویسنده : m.eghbali تاریخ : یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷

سنگ‌نبشته ساسانی سنگ‌نبشته‌ای تاریخی

 

سنگ‌نبشته ساسانی سنگ‌نبشته‌ای تاریخی در نزدیکی مشکین‌شهر است.

سنگ‌نبشته ساسانی سنگ‌نبشته‌ای تاریخی

این سنگ‌نبشته بر سینه شمال شرقی تخته سنگ رسوبی بزرگی مشرف بر یکی از دره‌های رودخانه خیاو چای در حدود ۱۵۰ متری ضلع شمال غربی کهنه قلعه و در دره سرسبز معروف به باغ نوروز حجاری شده‌است. سنگ‌نبشته به شماره ۶۱۹ به ثبت آثار ملی رسیده‌است. این کتیبه در محل به «سوروشکن داشی» معروف است.

این سنگ نوشته به ابعاد ۱٫۱۰ سانتی‌متر و ۲٫۳۰ سانتی‌متر به خط پهلوی ساسانی است که در ماه ۷ سال ۲۷ سلطنت شاپور دوم ساسانی یعنی به سال ۳۳۷ میلادی به امر نرس هرمزد نام شهردار یا والی این نواحی نوشته شده‌است. به طور کلی متن کتیبه حاکی از تاریخ بنای قلعه و نام بانی آن و شامل اندرزی است بر بزرگان و فرمان روایان. کتیبه ساسانی دارای دو ستون و مشتمل بر ۱۵ سطر در سمت چپ و ۶ سطر در سمت راست است که در قسمت بالا علائمی به صورت دو زاویه حاد که هر ضلع آن عمود بر راس خود دارد، دیده می‌شود.

این کتیبه در تابستان ۱۳۴۶ توسط گردگروپ عضو مؤسسه باستان‌شناسی آلمان در جریان مسافرتی که با هیئت مؤسسه باستان‌شناسی آلمان به مشکین آمده بودند، خوانده شده است. نخستین کتیبه پهلوی است که در آذربایجان کشف شده‌است. متن کتیبه ساسانی متأسفانه از بین رفته است؛ ولیکن ترجمه آن که در سال ۱۳۴۶ شمسی انجام گرفته است بدین قرار است:

به ماه مهر در سال ۲۷ شاهپور شاهان شاه. آنکه بود پسر اورمزد شاه. آنگاه من نرسه هرمزد. من گفتم که این دژ فرخ (فرهید) دخوخلی (؟) آنکه من فرکندم (ساختم) به نام آنکه یزدان دانستم و (قلعه) را شاهان شاه به ۶ سال به فرجام کردم چنین (ببین)

شهریار بزرگ آزادمرد هر که از این پس راد باشد (هر که پس از من راد مرد باشد) این دژ پسند ز دیگر (اگر این قلعه را پسندد) …… از من بر روان او آفرین باد … پیش یک کند (بفرستد) هر که نپسندد یک دیگر دژ (یک قلعه دیگر) کند که از این بهتر بود (باشد). منبع : ویکی پدیا

تخته سنگ بسیار بزرگی بنام (( سوروشکن داشی )) در فاصله ۱۵۰متری غرب کهنه قلعه در کمرکش ارتفاع غربی دره (( نوروز یاماجی )) در داخل باغ نوروز درست مقابل کهنه قلعه وجود دارد که حاوی نبشته ای به ابعاد ۳۰/۲*۱۰/۲ سانتی متر در دو ستون ۱۵ سطری در چب و یک ستون ۶ سطری در سمت راست ، مجموعا ۲۱ سطر به خط پهلوی عهد شاپور دوم ساسانی بر روی آن حکاکی شده است .
این سنگ نبشته در تابستان ۱۳۴۵ شمسی توسط آقای کامبخش فرد ، باستان شناس ایرانی در خیاو کشف گردید سیاهه و دست نویس و عکس از این کتیبه برای خواندن مطالبش در اختیار چند نفر از متخصصین خط شناس در دانشگاه تهران و خارج از کشور در سال ۱۳۴۶ شمسی قرار داده شد و در یبن آنها آقای دکتر گیرد گروپ آلمانی باستان شناس معروف موفق به ترجمه متن حک شده بر روی این سنگ شد و شخصا به منظور کسب اطلاع بیشتر از صحت متن کتیبه در تابستان ۱۳۴۶ به مشکین شهر آمده و از نزدیک مطالعاتی انجام داده است .
مضمون این نوشته در مورد فرمان و تاریخ ساخت قلعه است که به نرسه هرمزد نوشته شده است .
این سنگ نبشته به مرور زمان در نتیجه فرسایش طبیعی و غیر طبیعی از جمله روشن کردن آتش در زیر آن و کندن زیر آن توسط حفارات غیر مجاز به اعتقاد واهی و خرافی عده ای مبنی بر وجود گنجینه در یزر این سنگ ، سبب شده لایه‌های سطحی این سنگ و نوشته‌های روی آن تقریبا از بین برود .
سنگ نبشته‌ی پهلوی شاپور …مشاهده کامل متن دوم ساسانی لفظ به لفظ به خط فارسی و لاتین برگردانده شده و هزوار شهای آن مشخص و با نهادن پازند آنها در میان دو پرانتز برای مطابقت با متن پهلوی تحت الفظی ترجمه شده است این ترجمه به قرار زیر است .

“به ماه مهر در سال
۲۷ شاهپور شاهان
شاه . آنکه بود پسر اورمزد شاه . آنگاه
من نرسه هرمزد . من
گفتم که این دژ فرخ ( فرهید )
دخوخلی (؟) آنکه من فرکندم ( ساختم )
به نام آنکه یزدان دانستم و ( قلعه ) را
شاهان شاه به ۶ سال
به فرجام کردم چنین ( ببین )

شهریار بزرگ آزاد مرد
هر که از این پس راد باشد ( هر که پس از من راد مرد باشد )
این دژ پسند ز دیگر ( اگر این قلعه را پسندد )
……
از من بر روان او آفرین باد
….. پیش
یک کند ( بفرستد )
هر که نپسندد
یک دیگر دژ ( یک قلعه دیگر )
کند که از این
بهتر
بود ( باشد )”


شرح کامل شهرستان کوثر (بخش اول)

شرح کامل شهرستان کوثر

 

شهرستان کیوی (کوثر)

شهرستان کوثر با مرکزیت شهر کیوی و با وسعت تقریبی ۱۲۴۵کیلومتر مربع حدود ۱۵۰۰متر از سطح دریا ارتفاع دارد . این شهرستان از شمال با شهرستان اردبیل ،از شرق با شهرستان خلخال ، از غرب وجنوب یا شهرستانهای نیر و میانه همسایه است .

 

شرح کامل شهرستان کوثر

مردم شهرستان کوثر (گیوی) عموما به زبان ترکی صحبت می کنندو مسلمان و شیعه مذهب هستند. شهر گیوی ۳۴۰۰۰ نفر جمعیت دارد. کوثر یک منطقه‌ی کاملا کشاورزی است و بیش تر افراد آن به کشاورزی اشتغال دارند. ازمیان هنرهای دستی معروف این شهرستان می توان به تهیه شال،جاجیم‌های ابریشمی و پشمی،گلیم بافی، پلاس، لباس های پشمی وکرکی و بافت مسند اشاره نمود. شغل اصلی ساکنین منطقه را کشاورزی، دام داری، پرورش زنبور عسلو صنایع وابسته به آن تشکیل می دهد. از این رو صادرات این شهرستان را سیب، گلابی، گردو و فرآورده های دامی، انواع دام، قالی و گلیم تشکیل  می دهند

شهرستان کوثر، با مرکزیت شهر گیوی در استان اردبیل واقع شده‌است و دارای وسعت تقریبی ۱۲۴۵ کیلومتر مربع، حدود ۱۵۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع است. شهرستان کوثر در ۴۸ درجه و ۲۹ دقیقه طول جغرافیایی در فاصله ۸۵ کیلومتری اردبیل و حدود ۳۰ کیلومتری قرار دارد. این شهرستان از شمال با شهرستان اردبیل، از شرق با شهرستان خلخال، از غرب و جنوب با شهرستان‌های نیر و میانه همسایه‌است.ساکنان این شهر علاوه بر خلخال و اردبیل با شهر میانه در آذربایجان شرقی تبادلات اقتصادی دارند. شهرستان کوثر یکی از شهرستانهای استان اردبیل ایران است.

تقسیمات کشوری

بخش سنجبد شهرستان خلخال در سال ۱۳۷۵ با مرکزیت گیوی به شهرستان کوثر تبدیل شد. این شهرستان از ۲ بخش و ۴ دهستان تشکیل شده‌است. تصویر ماهواره‌ای این شهرستان در ویکی مپیا

بخش مرکزی شهرستان کوثر
دهستان سنجبد شمالی
دهستان سنجبدغربی
شهرها: گیوی

بخش فیروز
دهستان زرج آباد
دهستان سنجبد جنوبی

ماجرای نام گذاری

شهرستان کوثر (گیوی) تا سال ۱۳۷۵ یکی از بخشهای شهرستان خلخال بنام «بخش سَنجَبَد» به مرکزیت شهر گیوی بود. ولی در این سال از شهرستان خلخال منتزع و به شهرستان کوثر به مرکزیت شهر گیوی تبدیل شد و دارای ۲ بخش و ۴ دهستان است. نامگذاری این شهرستان بنام «کوثر» به دلیل متقارن بودن با روز تولد حضرت زهرا (س)بوده و به میمنت این روز اسم این شهرستان کوثر نامیده گردید.
مردم، زبان و مذهب

ساکنان شهرستان کوثر ترک آذربایجانی و به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند. مردم شهرستان کوثر دارای مذهب شیعه (دوازده امامی) هستند.

 

 


شرح کامل شهرستان کوثر (بخش دوم)

شرح کامل شهرستان کوثر

 

در بخش اول به قسمتی از شرح کامل شهرستان کوثر پرداختیم در ادامه با ما همراه باشید.

شرح کامل شهرستان کوثر

ساکنان شهرستان کوثر ترک آذربایجانی و به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند. مردم شهرستان کوثر دارای مذهب شیعه (دوازده امامی) هستند.

مردم روستاهای هشین و علاءالدین به ترتیب از لحاظ مذهب و زبان متفاوت از سایر نقاط شهرستان است:

روستای هشین دارای ساکنان ترک آذربایجانی، سنی مذهب
روستای علاءالدین ساکنان تات و به زبان تاتی (قابل فهم برای مردم شهر کلور شهرستان خلخال)سخن می‌گویند و شیعه دوازده امامی هستند.
آثار تاریخی و طبیعی

پل تاریخی فیروزآباد
پل پردیس
منبر
منبر تاریخی مسجد مشکول

 

منابرچوبی یکی از مهمترین آثار دوران اسلامی در ایران است که خلاقیت¬ها، نوآوری¬ها و زیبایی¬های هنر کار با چوب را به نمایش می¬گذارد. صنعتگران مسلمان در تمامی زمینه¬‌ها تلاش می¬کردند تا با تاسی از رهنمودها و شیوه¬ی زندگی پیامبر اکرم (ص) به آفرینش آثار دست یازند. همچنان که خانه¬ ی پیامبر سرمشق و الگوی معماران در ساخت مساجد گردید. تلفیق توانایی آنها با خلاقیت‌های بصری نظیر تعادل، تناسب، توازن وتقارن، منجر به خلق برخی شاهکارهای هنری شده است که یکی از آنها منبر مشکول می‌باشد. منبر مشکول یکی از منحصربه فردترین شاهکارهای هنرهای چوبی ایران، بلکه جهان اسلام است که قسمت‌های اعظم آن تا به امروز از گزند حوادث سالم باقی مانده است. این منبر سند تاریخی هنرهای چوبی جهان اسلام می‌باشد و به دوره میانی اسلام بر می‌گردد. در چهارچوب اصلی گره چینی، شباک کاری و در پایه‌های منبر با خط کوفی ساده، تزئینی و مشجری نوشته‌هایی از آیات قرآنی و اطلاعاتی در رابطه با نام سازنده، کاتب، حامی، تاریخ ساخت و قطعه شعری فارسی به خط کوفی نقر شده است.

تاریخ ساخت این منبر به سال ۵۴۱ قمری برمیگردد. این منبر که هم اکنون در مسجد روستای مشکول نگهداری می¬شود؛ در وضعیت فعلی به طول ۱۸۴ سانتی متر، عرض ۱۱۰ سانتی متر و ارتفاع ۲۲۶ سانتی متر می¬باشد و دارای تزئینات هندسی و گیاهی و کتیبه¬‌های خط کوفی است. منبر مشکول در زمره منبرهای دارای درب ورودی با چهار پله و مسندگاه می¬باشد. در ساخت این منبر، هیچ¬گونه اتصالات فلزی به کار گرفته نشده و تمامی قطعات آن با تکنیک فاق و زبانه و به صورت قاب با اتصال کنجشکاف با یکدیگر بدون چسب چفت و بست شده¬ اند. با بررسی‌های انجام شده منبر مشکول بصورت تقریبی از ۵۱۰ قطعه چوب ساخته شده که در حال حاضر ۲۶۵ قطعه از آن موجود است. طویل ترین قطعه مربوط به چهارچوب منبر با طول ۲۲۶ سانتی متر و کوتاه¬ترین قطعه نیز از تزئینات کنده¬کاری شده با طول ۶ سانتی متر می¬باشد. مطالعات و شناسایی و تشخیص چوب‌های منبر که از بخش‌های مهم مطالعات منبر بود که نویسنده شخصا انجام داده است، به صورت ماکروسکوپی (چشم مسلح) امکان پذیر نشد. دلیل این امر وجود لایه حفاظتی که هر ساله به منظور نگهداری از آن روغن گیاهی (گردو) بر روی چوبها زده شده بود و این ماده روغنی تا حفره سلولی نفوذ کرده و چوبها تغییر رنگ داده و تیمار شده بودند. لذا از کلیه مشخصات میکروسکوپیک نمونه‌ها مطابق با خصوصیات میکروسکوپیک پهن برگان مطابق با روش کمیته آیو-وآ،(IAWA Committee, 1989) تشریح شدند. تشریح چوبها با تبعیت از لیست ویژگیهای میکروسکوپی برای شناسایی حتی الامکان انجام شد و سپس از طریق مقایسه با لیست چوبهای (۱۹۹۸ Iawa, (چوب پهن برگان تشریح، شناسایی و تکمیل شدند. چوب گردو در قسمت پایه‌ها و قطعات کنده کاری شده و چوب راش در قسمت گره چینی استفاده شده است. برای مرمت منبر از چوب محلی تبریزی نیز استفاده شده است.

پیشینه تاریخی منابر اسلامی موجود نشان می‌دهد؛ منبر مشکول به لحاظ قدمت نسبتا زیاد، ارزش هنری و فنی که دارد، از اهمیت فوق العاده‌ای برخوردار است. این اثر با طرح¬های بدیع، نقوش متنوع، گره چینی دقیق و کتیبه¬‌های کنده کاری و با تزئینات انواع خط کوفی بی¬نظیر اطلاعات ذی¬قیمتی از هنر¬های چوبی و اعتقادات مذهبی از دوران خود در اختیار ما قرار می¬دهد. اصل تقارن بارزترین ویژگی هندسی منبر مشکول می¬باشد که به بهترین نحو ممکن رعایت گردیده است. صنعتگر و سازنده¬ی منبر با آگاهی ازعلم و خواص چوبها، آن را با اتصالات و ترکیب قطعات متعددی (گره چینی، کنده کاری) ساخته است تا گذشته از زیبایی بصری منبر، از نفوذ و انتقال رطوبت وگرما از قطعه¬¬¬ ای به قطعه¬ ی دیگر جلوگیری به عمل آورد و همین امر دوام و پایداری منبر را در مقابل عوامل مخرب محیطی به طرز شگفت¬ انگیزی افزایش داده است. در یکی ازکتیبه¬‌های منبر که متاسفانه بخشی از آن بین رفته به نام حامی و سفارش دهنده¬ ی منبر برمی¬خوریم: ” ابرهیم شاه دو جهان “. با استناد به این کتیبه می¬توان گفت شخص ابرهیم با لقب شاه دو جهان به احتمال زیاد بر منطقه¬ ی وسیعی حکمفرمایی می¬کرده و محل حکومت وی نیز می¬بایست، شهر اسم و رسم داری بوده باشد. شاید این کتیبه، به بازسازی و تصحیح بخشی از سلسله حکومتی سلجوقیان در منطقه کمک شایانی نماید. این منبر به احتمال زیاد جهت اهداء به یک مسجد معروف ساخته شده و از مسیر جاده ارتباطی ابریشم به بخش فیروزآباد منتقل شده و بنا به دلایلی نامعلوم و به صورت اتفاقی در مسجد روستای مشکول ماندگار شده است. مجموعه این عوامل فوق که در این مقاله به آنها اشاره‌ای شد؛ این منبر را از لحاظ طراحی، کتابت، اجرا، انتخاب مواد اولیه مرغوب و سابقه تاریخی نسبتا زیاد، در مقام شاهکار هنرهای چوبی جهان اسلام قرار می¬دهد. لذا شایسته است این اثر ارزشمند در زمینه‌های مرمت، معرفی و نگهداری مورد توجه قرار گیرد. تا حالا حمایت جدی از مسولین دیده نشده است. با الگوی برداری مناسب از آن در جهت ارتقاء، ترویج واشاعه هنرهای چوبی برای هنر دوستان و علاقمندان مفید واقع شود. مطالعه و تحقیق این اثر فاخر نزدیک به شش سال به طول انجامیده است. کتاب این اثر ارزشمند به کوشش مهندس مصطفی ملکی گلندوز چاپ شده است.

دلیکلی داش
داش بلاغ
رستم داشی
زنجیرو پیر
دربندمشکول(شهرستان کوثر)
آبگرم گیوی
حمام سنگی شهر گیوی
بوزلوق
آبگرم گیوی(ایستی سو)

ایستی سو و یا گیوی سویی همه ساله در تابستان، مسافران زیادی از شهرهای دور و نزدیک و گردشگران خارجی را به خود جلب می‌کند، به نظر می‌رسد ایستی سو از برخورد در رشته‌های آهکی و توده آذرین بوجود آمده باشد، که برای بیماریهای اعصاب، متابولیکی، پوستی و گوارشی مفید گزارش شده‌است. این آبگرم یکی از زیباترین مناظر وچشم انداز طبیعی در سرزمین گیوی به شمار می‌رود، آبگرم‌های زنانه ومردانه با دوش آب به طور مجزا وبا تجهیزات بهداشتی قرار گرفته‌اند. هرگردشگری با یکبار استفاده از این آبگرم احساس آرامشی را در تن وروان خود می‌کند که چندین بار دیگر به این مکان مراجعه می‌کند، اطراف این آبگرم پر از مناظر طبیعی وزیباست در مقابل این مکان زیبا یک غاریخگان قرار گرفته است که در دمای بالای تابستان به حدی خنک است که آب در درون آن یخ می‌زند و یک یخچال طبیعی به شمار می‌رود.



تبلیغات متنی